Şanlıurfa’da bir meslek daha yok oluyor: Son usta zamana direniyor

Şanlıurfa’da geçmişte günlük yaşamın vazgeçilmez ihtiyaçları arasında yer alan kendir, teknolojinin gelişmesi ve fabrikasyon ürünlerin yaygınlaşmasıyla birlikte hayatın dışına itildi. Kentin geleneksel mesleklerinden kendircilik, bugün son ustalarının çabalarıyla ayakta kalmaya çalışıyor.

Bir dönem Şanlıurfa’da önemli bir ihtiyaç olan kendir; kara çadırların kurulmasından kuyulardan su çekmeye, hayvanların bağlanmasından kamyonlarla taşınan samanların sabitlenmesine kadar birçok alanda kullanılıyordu.
At ve ineklerin bağlanmasında da kullanılan kendir, ev işlerinde de önemli bir yardımcı olarak günlük yaşamın bir parçasıydı.
Ancak zaman içerisinde teknolojinin gelişmesi, makineleşmenin artması ve fabrikasyon ürünlerin yaygınlaşmasıyla birlikte kendire olan ihtiyaç giderek azaldı.
KENDİR YAPIMI BÜYÜK EMEK İSTİYORDU
Mesleğin son ustalarından Mahmut Beden, kendir yapımının oldukça zahmetli bir iş olduğunu belirtti. Geçmişte üretimin birkaç kişinin birlikte çalışmasıyla gerçekleştirildiğini anlatan Beden, mesleğin ne kadar emek istediğini şu sözlerle dile getirdi:
“Kendir yapımı bin bir zahmetle evlerde hazırlanırdı. Sabahları tezgâha getirirdik, saat 11 olduğunda yaptığımız iş biterdi. Bu iş için 5 kişi çalışırdı, 4 kişi olmazdı.”
NAYLON ÜRÜNLER KENDİRİN YERİNİ ALDI
Kendirin geçmişte kullanım alanlarının oldukça geniş olduğunu ifade eden Beden, özellikle günlük yaşamda önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Beden, “Bir zamanlar kara çadırda, kuyularda su çekmede, at ve inek bağlamada, kamyonların saman yüklerini bağlamada ve daha birçok ev işinde kendir kullanılırdı.” dedi.
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte ise geleneksel kendirin yerini makine üretimi ve fabrikasyon ürünlerin aldığını belirten Beden, gelinen noktayı şu sözlerle özetledi:
“Şimdi her şey makineleşti, fabrikasyon oldu. Şu anda hepsi naylon.”
SON USTALARLA BİRLİKTE YOK OLUYOR
Şanlıurfa’nın geçmişten bugüne taşıdığı geleneksel mesleklerden biri olan kendircilik, değişen teknoloji ve kullanım alışkanlıkları nedeniyle yok olma noktasına geldi.
Bir zamanlar günlük hayatın pek çok alanında ihtiyaç duyulan kendir, bugün yerini büyük ölçüde naylon ve makine üretimi ürünlere bırakırken, mesleğin son ustaları ise bu geleneğin geçmişten günümüze kalan son temsilcileri olarak dikkat çekiyor.