Şanlıurfa’da ortaya çıktı! Uzmanlar ne diyor?

Siverek ilçesinde ortaya çıkan bazalt sütunları hakkında bilim insanları ne diyor?

Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde yapılan yol çalışmaları sırasında ortaya çıkan sütun şeklindeki bazalt taşlar dikkat çekti.8-10 metre uzunluğundaki bu formlar görenleri büyülerken, bilim insanlarından da konuyla ilgili açıklamalar geldi. Söz konusu yapıların Karacadağ volkanizmasının ürünleri olduğunu belirten Dicle Üniversitesi Jeoloji Anabilim Dalı Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Felat Dursun, “Siverek-Kahta yolunun 31. kilometresinde yol çalışması esnasında ortaya çıkan sütun bazalt (columnar basalt) formları, jeolojik açıdan korunmaya değer özgün yapılardır. Bazı sütunların uzunlukları 8-10 metreye kadar çıkabilen bu yapılar, beşgen ve altıgen formlarda olup yaklaşık 45 derecelik bir açı ile yüzeylemektedir. Karacadağ volkanizmasının özgün ürünleri olan bu bazalt sütunları, lavların soğuyup büzülmesiyle oluşan doğal yapılardır. Oluşum mekanizması incelendiğinde, lavların yüzeyinde başlayan soğuma, zamanla lav kütlesinin derinlerine doğru devam eder. Bu soğuma, lav akıntılarında hacim daralmasına bağlı olarak kasılma ve büzülmelere neden olur. Bu durum, başlangıçta lav akıntıları üzerinde altıgen (heksagonal) tipte çatlak sistemlerinin gelişmesine ve zamanla bu çatlakların derinlere doğru uzanmasına yol açar. Sonuç olarak, birbirine kenetlenmiş altıgen biçiminde bazalt sütunları oluşur” ifadelerini kullandı.

‘BU YAPILAR KORUMA ALTINA ALINMIŞTIR’

Dünyada benzer örneklerinin olduğunu ve bunların koruma altına alındığın dile getiren Dursun, “Bu özgün yapılar, alanda devam eden yol çalışmaları ve bu yapıların taşıdığı doğal ve özgün değerin farkında olmayan kimseler tarafından geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde tahrip edilmektedir. Milyonlarca yıl önce oluşmuş ve yüzyıllar boyunca yavaş soğumayla şekillenmiş bu yapılar, jeolojik açıdan özgün ve korunmaya değer niteliktedir. Nitekim, aralarında UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan (Giant’s Causeway, Kuzey İrlanda) alanların da bulunduğu birçok noktada bu yapılar koruma altına alınmıştır. Aşağıda, ilgili alana ek olarak ülkemizde ve dünyada koruma altına alınan bazalt sütunlarına ait fotoğraflar bulunmaktadır” şeklinde açıkladı